وبلاگ دانشجویان نفت 88 شیراز

روش های ازدیاد برداشت از مخازن نفتی و کاربرد آن در کشور
استفادة صحیح از منابع نفتی کشور، به منظور افزایش طول عمر آنها و برخورداری نسل­های آینده از این ذخایر خدادادی، ایجاب می‌کند تا با مدیریت صحیح این منابع آشنا شویم.

از نکات قابل توجه در مدیریت مخازن، اتخاذ روش­هایی برای حفظ و صیانت مخزن، بالابردن راندمان تولید و سعی بر نگه ‌داشتن آن در حد مطلوب در طول زمان می­باشد. بدین منظور، در متن زیر سعی شده است تا ضمن آشنایی اجمالی با روش­های ازدیاد برداشت از مخازن نفتی، بستری برای انعکاس نظرات کارشناسان کشور به منظور ارائه راه حل­های مناسب در بهبود عملکرد مخازن نفتی ایجاد شود. همچنین در انتهای این مطلب، تحلیلی با استفاده نظرات برخی از کارشناسان در مورد به‌کارگیری این روش­ها ارائه می‌گردد:
تولید اولیة (طبیعی) نفت

مهمترین نیروهای موجود در مخازن که نفت به کمک آن به‌طور طبیعی جریان می­یابد، عبارتند از:

1- نیروی حاصل از فشار گاز حل شده در نفت

2- نیروی حاصل از فشار گاز جمع‌شده در قسمت بالای کلاهک

3- فشار هیدرواستاتیک سفرة آب مخزن که در زیر ستون نفت قرار گرفته است

4- نیروی دیگری که برخی مخازن دارای ستون نفت بسیار مرتفع برای تولید طبیعی از آن بهره می­برند، نیروی ریزش ثقلی است.

سهم مشارکت هر یک از این نیروها در رانش نفت متفاوت است و به وضعیت ساختمانی و زمین‌شناسی سنگ مخزن و خواص فیزیکی و ترمو­دینامیکی سیال­های موجود در مخزن بستگی دارد. در مقابل این نیروها، نیروهای مخالفی سبب محبوس نگه ‌داشتن یا ایجاد تنگنا در بازیابی نفت می­شوند که مهمترین این نیروها، نیروی فشار موئینگی سنگ مخزن و نیروی اصطکاک حاصل از حرکت سیال در درون خلل و فرج سنگ مخزن تا ته چاه است. برای استحصال و بازیافت کامل نفت، باید چنان نیرویی در اعماق مخزن وجود داشته باشد که بتواند علاوه بر غلبه بر نیرو­های مخالف، موجب رانش نفت به سمت بالا گردد.
ازدیاد برداشت

کاهش و افت نیروهای موافق باعث می­شود تا بازیافت نهایی کم شود. به همین دلیل از روش­هایی تحت عنوان "روش­های ازدیاد برداشت" برای بالابردن تولید از مخزن نفتی استفاده می­شود. معمولا 30 درصد از نفت به‌طور طبیعی از مخزن برداشت می­گردد و 70 درصد آن نیاز‌مند بکار­گیری برخی روش­های ازدیاد برداشت می‌باشد.
روش­های به‌کار رفته جهت افزایش بازده عبارتند از :
1- تزریق گاز

2- تزریق آب

3- تزریق متناوب آب و گاز

4- روش حرارتی

5- تزریق فوم و ژل­های پلیمری

6- استفاده از مواد شیمیایی کاهش‌دهندة نیروی کشش سطحی

7- استفاده از روش میکروبی(M.E.O.R.)

1- تزریق گاز: روش تزریق گاز به دو صورت امتزاجی و غیر‌امتزاجی صورت می­گیرد. در روش امتزاجی، گاز طبیعی با افزودن ترکیبات هیدروکربنی میانی c2 تا c6 غنی می­شود؛ به‌طوری که بخش غنی‌شدة گاز تزریقی که در ابتدای کار تزریق می­گردد، با نفت مخزن امتزاج یافته و آن را از درون خلل و فرج سنگ مخزن به طرف چاه­های تولیدی هدایت می­کند. راندمان افزایش بازیافت در این روش، بیشترین درصد را به خود اختصاص می­دهد و اگر سنگ مخزن دارای خواص همگن و یک­دست و تراوایی آن نیز مناسب باشد، به 65 تا 75 درصد حجم نفت باقی‌مانده، می­توان دست یافت.

در روش غیر امتزاجی، گاز به مخازن نفتی تزریق می­گردد که این تزریق نسبتاً ارزان است و در تعدادی از مخازن نفت‌خیز خشکی و دریایی ایران اعمال می­گردد. در این روش، گاز تزریقی در قسمت بالای مخزن متراکم می­شود و فشار مخازن را افزایش می­دهد و حرکت نفت را سهولت می­بخشد.

باید توجه داشت که لزومی ندارد گاز تزریقی حتما از نوع ترکیبات هیدرو­کربنی باشد. در کشورهای صنعتی، از گازهای خروجی از تاسیسات بزرگ صنعتی که بخش اعظم آن ‌را دی­اکسیدکربن تشکیل می­دهد، برای تزریق استفاده میشود. در این روش، حتی راندمان بالاتر از تزریق گاز­های هیدرو­کربنی است و فواید زیست‌محیطی نیز در پی دارد .
2- تزریق آب:
در این روش، آب به عنوان عامل فشار‌افزایی به مخزن به کار برده می­شود.
3- تزریق آب و گاز:
از تزریق متناوب آب و گاز برای افزایش فشار در مخزن نیز می­توان سود جست.
4- روش حرارتی:
روش‌های حرارتی معمولاً در بهره­برداری از مخازنی که نفت آنها نسبتا سنگین است، به کار برده می­شود و برای نفت خام با شاخص API بین 10 تا 20 کاربرد دارد. حرارت‌دادن به منظور کاستن گران‌روی شامل تزریق آب داغ یا بخار به درون مخزن و یا ایجاد حرارت به کمک انرژی الکتریکی می­باشد.
5و6- روش تزریق مواد شیمیایی و یا فوم:
این روش به منظور کاهش نیروی کشش سطحی بین سنگ و سیال، با تنظیم نسبت تراوایی به گران‌روی نفت مخزن, مورد استفاده قرار می­گیرد. استفاده از روش تزریق فوم و مواد شیمیایی، به طور مثال در برخی از میادین نروژ به صورت آزمایشی با موفقیت انجام پذیرفته است.

7- روش میکروبی
: استفاده از میکروب­ها جهت تولید گاز به منظور افزایش بازده و یا دفع موادی که باعث کاهش غلظت و گران‌روی نفت و انتقال آسان آن به سمت چاه­های تولیدی می­شود، تحت روشی به نام MEOR انجام می­شود. روش‌های میکروبی از روش‌های نوین افزایش بازده ذخایر به شمار می­رود که این روش از جنبه‌های نوین کاربرد علوم بیو­تکنولوژی در صنعت نفت می­باشد.
تحلیل:

طبق بررسی­های انجام شده، متوسط سرعت کاهش تولید طبیعی از مخازن مناطق خشکی در کشور معادل 9 تا 11 درصد در سال است.

بدین‌ترتیب برای حفظ سطح تولید، باید در هر سال تعدادی چاه جدید حفر نمود که این امر با توجه به هزینة بالای حفر هر چاه منطقی به‌نظر نمی­رسد. در نتیجه می­باید این کاهش را با بازیافت ثانویه و به‌کار­گیری روش­های مناسب ازدیاد برداشت جبران نمود.

قبل از به‌کارگیری این روش، باید مطالعات دقیقی بر روی مخزن صورت بپذیرد و سپس با توجه به نوع مخزن، روش مناسب برداشت آن به کار برده شود.

حدود 90 درصد از مخازن ایران از نوع شکاف­دار هستند و استخراج ثانویه از این مخازن کمتر از 30 درصد است. مخازن شکاف­دار عمدتاً مربوط به خشکی است و برخی از مخازن دریایی مانند جزیرة سیری، مخازن شنی هستند. با توجه به وجود مخازن گازی زیاد در کشور، می­توان از گاز برای ازدیاد برداشت از چاه­های نفت سود جست.

همچنین تزریق گاز به مخازن باید حساب شده باشد، زیرا در غیر این صورت، تعادل دینامیکی چاه به هم می­خورد و اگر تزریق گاز به‌درستی انجام نشود، ممکن است باعث رسوب مواد قیری و بسته‌شدن خلل‌وفرج گردد. در صورت اتفاق این امر، مخازن برای همیشه غیر قابل استفاده خواهند شد.

در مورد روش تزریق آب به مخزن نیز باید در استفاده از این روش کمال احتیاط را به کار برد. برخی کارشناسان اعتقاد دارند، بازده این روش مطلوب نیست، زیرا راندمان کار نهایتاً 35 درصد می­باشد و اولویت در استفاده از روش تزریق گاز خواهد بود. تزریق آب بیشتر برای مخازن شنی کاربرد دارد و برای مخازن نفتی کشور که عمدتا شکاف­دار هستند نباید مورد استفاده قرار گیرد.

استفاده از مواد شیمیایی کاهش‌دهندة نیروی کشش سطحی به عنوان موضوعی با مخاطرات زیاد، ولی با ظرفیت فنی بالقوه بالا مطرح است. اگر چه مطالعات زیادی در جهان انجام پذیرفته است، ولی با توجه به شرایط کنونی قیمت نفت، استفاده از برخی مواد شیمیایی غیر اقتصادی می­باشد.

روش میکروبی از نظر فنی نیاز به رشد بیشتر و طی مراحل تکمیلی خود دارد، اما در آینده به عنوان یک روش تاثیرگذار مطرح است. روش میکروبی درآینده از لحاظ هزینه­ای، می­تواند قابل رقابت با سایر روش­ها باشد.

کاربرد نیتروژن در افزایش بهره وری مخازن نفت و گاز

امروز با اعمال روش‌های مختلف ازدیاد برداشت در مخازن نفت ایران روش‌های اولیه بازیافت طبیعی، راندمان بازیافت متوسط حدود %20 بوده که با اعمال روش‌های بازیافت ثانویه شامل تزریق گاز و یا آب این مقدار به %25 افزایش یافته است.

روش‌هایی چون تزریق امتزاجی، روش‌های شیمیایی و حرارتی و تزریق 2CO به عنوان روش‌های ثالثیه ازدیاد برداشت شناخته شده‌اند، تزریق نیتروژن به عنوان یکی از روش‌های EOR در سال‌های اخیر کاربرد زیادی داشته است. بطوری که این گاز به عنوان جانشین مناسبی برای گاز طبیعی و متان از نظر اقتصادی، برای 2CO از نظر اقتصادی و قابلیت دسترسی معرفی شده است. گزارش حاضر در همین زمینه توسط پایگاه اینترنتی مهندسی اکتشاف ارائه شده است.تزریق نیتروژن با اهدافی مانند جابه‌جایی غیر امتزاجی، جابه‌جایی امتزاجی، تزریق با هدف تثبیت فشار و یا فشارافزایی، بالا بردن راندمان جابه‌جایی ثقلی به همراه تزریق 2CO، در برداشت ثالثیه (برداشت نفت ته مانده بعد از تزریق آب)، برای بازگردانی گاز در مخازن گاز قطران و تزریق از نوع WAGدر مخازن نفتی و گازی قابل انجام است.


مقایسه‌ی خواص فیزیکی و کاربرد گاز طبیعی دی‌اکسید کربن (2)CO و ازت (2)N
گاز طبیعی جهت تزریق گاز از انواع امتزاجی و غیرامتزاجی و هم‌چنین تثبیت فشار مخزن بسته به شرایط دما، فشار و سیال مخزن، کاربرد د ارد، که از مهم‌ترین خصوصیات آن می توان به در دهه‌ی اخیر به عنوان تمیزترین منبع انرژی معرفی شده است.گاز دی‌اکسید کربن (2)CO جهت تزریق گاز از نوع امتزاجی و گاه غیرامتزاجی کاربرد دارد، اما (2)N جهت تزریق گاز از نوع امتزاجی (با شرایط محدود) و غیر امتزاجی در مخازن شکافدار و بدون شکاف، جهت تثببیت فشار مخزن، در بازیافت ثالثیه بعد از تزریق آب جهت تولید نفت باقی‌مانده، تزریق به صورت WAG و هم‌چنین در مخازن گاز میعانی جهت جلوگیری از تشکیل مایعات گازی در شرایط مخزن و یا بالا بردن تحرک‌پذیری مایعات گازی تشکیل شده کاربرد دارد.
از مهم‌ترین خصوصیات آن نیتروژن جانشین مناسبی برای گاز متان بوده و در اکثر موارد کاربرد این گاز، گاز ازت بی‌اثر است، رسوب آسفالتین و خوردگی ایجاد نمی‌کند و مشکلی نیز در رابطه با تزریق‌پذیری ایجاد نمی‌کند، در کشورهای صنعتی گاز نیتروژن تزریقی را از هوا و یا از گازهای حاصله از سوخت تهیه می‌کنند. در کشورهای صنعتی هزینه‌ی تولید ازت در فشار تزریق تقریبا یک سوم ارزش گاز طبیعی است، ذخایر بزرگ گازی ازت موجود در کشور، ضریب تراکم‌پذیری بالا سبت به 2CO و گاز طبیعی به این معنا که در شرایط مساوی از نظر فشار و دما مقدار بیشتری گاز ازت در حجم معین موجود است.امروزه در مخازن متعددی در آمریکا و کانادا تزریق گاز ازت به طور خالص و یا همراه گاز 2CO حاصل از سوخت به صورت امتزاجی و غیرامتزاجی انجام می‌گیرد.ازت لازم برای پروژه‌های تزریق در این کشورها بیشتر از طریق جداسازی ازت از هوا )Cryogenic Air Separation( تامین می‌شود.اکسیژن همراه با نیتروژن در هوا، می‌تواند مشکل‌ساز باشد، به این صورت که با S2H موجود در مخزن واکنش انجام داده و ترکیبات اسیدی ایجاد می‌کند. هرقدر میزان گوگرد سیال مخزن بیشتر باشد (سیال مخزن ترش‌تر باشد) حضور اکسیژن مشکل‌سازتر است. در پروژه‌های تزریق نیتروژن که تا امروز انجام شده درجه خلوص آن گاز به طور متوسط یبن 9/99% - %93 بوده است.تزریق ازت با هدف ازدیاد برداشت به صورت گسترده در مخازن نفتی و هم‌چنین با هدف recycling و تثبیت فشار مخزن در مخازن گازی و gas lift قابل انجام است، محدودیت‌های موجود در رابطه با استفاده از گازهای طبیعی و دی اکسید کربن، ازت را به عنوان یک جانشین اقتصادی در پروژه‌های امتزاجی مطرح می‌سازد.

این مهم را باید مدنظر قرار داد که متدهای امتزاجی با گاز ازت تنها در مخازن خاصی قابل اجرا است. حالت امتزاجی گاز ازت و نفت‌های سبک حدودا مثل گاز متان است، امتزاج گاز ازت و نفت‌های سبک از نوع تبخیری (Vaporizing Gas Drive) و به واسطه‌ی تبخیر ترکیبات سبک و میانی نفت در فاز گاز در اثر تماس‌های متوالی و مکرر گاز و نفت است. فشار امتزاج (MMP) ازت و نفت‌های سبک از متان بالاتر بوده (اعداد 5000 تا 8000 پام در مقالات گزارش شده است) و بعضی از مطالعات نشان داده‌اند که اگر مقدار متان نفت مخزن بالاتر از 40 درصد مولی باشد MMP دو گاز ازت و متان مساوی‌اند.در مطالعات فوق مشخص شده است که با افزایش میزان گاز محلول موجود در نفت میزان MMP نفت مخزن و ازت کاهش می‌یابد.تزریق امتزاجی گاز ازت با نفت سبک در واقع عمل امتزاج در تماس اول انجام نشده و بنا بر مکانیزم تبخیری به تدریج اجزای سبک نفت در داخل گاز ازت تبخیر می‌شوند. از این رو تزریق امتزاجی ازت در مراحلی مانند تغییر ترکیب نفت در طی جابه‌جایی آن با گاز ازت، تغییر در خواص نفت و گاز در طی تزریق ازت، امتزاج نفت و گاز بعد از تماس‌های متوالی به وقوع می‌پیوندد.
در صورتی که شرایط ذکر شده جهت تزریق امتزاجی ازت فراهم نباشد (فشار و نوع سیال مخزن)، تزریق از نوع غیرامتزاجی و با هدف تثبیت فشار و یا در پروژه‌های ریزش ثقلی انجام می‌گیرد. یکی از قدیمی‌ترین و ساده‌ترین روش‌های بازیافت نفت تزریق گاز از نوع غیرامتزاجی می‌باشد که با توجه به قیمت بالای گاز طبیعی، گاز ازت جانشین مناسبی برای آن است. گاه با توجه به پارامترهای سنگ مخزن از جمله فشار موئینگی و تر شوندگی، عبورپذیری نسبی و هم‌چنین مشخصات فیزیکی نفت، تزریق گاز غیرامتزاجی کارآیی مناسب را ندارد. تعدادی از مقالات جهت بهبود شرایط تزریق امتزاجی ازت راه‌حل‌هایی را ارائه کرده‌اند. از آن جمله تاثیر تزریق اولیه مقادیری 2-C6C در کاهش قابل توجه فشار امتزاجی (MMP) ازت است، گاه نیز به تزریق همزمان گازهای 2CO و 2N جهت کاهش فشار امتزاجی اشاره شده است.در مخازن گاز میعانی با درصد مایعات گازی بالا تزریق گاز ازت جهت تثبیت فشار و عدم کاهش آن به زیر فشار نقطه شبنم از تشکیل مایعات گازی در شرایط مخزن و به تله افتادن آنها جلوگیری کرده و بسیار موثر است.
بنابراین تزریق گاز ازت از کاهش راندمان تولید مایعات گازی جلوگیری کرده و با نگاه داشتن فشار مخزن در بالای فشار نقطه شبنم با سیال موجود در چاه نیز ممزوج شده و راندمان تولید گاز و میعانات را بالا می‌برد.مورد کاربرد دیگر گاز ازت در پروژه‌های ازدیاد برداشت استفاده از این گاز در تزریق از نوع WAG است که به نظر می‌رسد می‌تواند به عنوان جانشین مناسبی برای گاز طبیعی به صورت متناوب با آب، به مخزن نفتی تزریق شده و راندمان تولید را افزایش دهد.در تعدادی از مقالات نیز به نقش ازت در برداشت ثالثیه بعد از تزریق آب اشاره شده است. به طوری که نفت‌های در تله افتاده که توسط مکانیزم تزریق آب قابل برداشت نبوده‌اند با تزریق گاز ازت قابل جابه‌جایی است. معمولا در پروژه‌های ازدیاد برداشت با تزریق نیتروژن، فاصله چاه‌های تزریقی و تولیدی را به اندازه‌ای انتخاب می‌کنند که مسئله آلودگی با نیتروژن به تعویق بیافتد.در صورت نیاز به تولید بعد از تولید گاز آلوده به نیتروژن جداسازی (Rejection) صورت خواهد گرفت. جداسازی نیتروژن از گاز در دمای فوق سرد انجام می‌گیرد. برای این‌که در آن دما مشکلی از لحاظ یخ زدن اجزای موجود در گاز پیش نیاید باید اجزای مورد نظر را جدا کرد.
مثلا آب توسط غربال‌های مولکولی جدا خواهد شد. دی‌اکسید کربن و سولفید هیدروژن نیز توسط سیستم آمین جدا شده و نهایتا نیتروژن از گاز جدا می‌شود. نیتروژن جدا شده جهت تزریق مجدد، و گازهای با ارزش جهت فروش ارسال می‌شوند. در مقالات موجود در رابطه با بهبود ضریب برداشت نفت و گاز به هنگام تزریق ازت اعدادی ارایه شده‌اند که بسته به شرایط مخزن از نظر فشار، دما، مکانیزم به کار گرفته شده و خصوصیت سنگ مخزن متفاوت است.از این رو با توجه به وجود چند مخزن بزرگ گاز ازت با درصد بالا همچون مخزن گازی کبیرکوه (دهرم با حجم گاز درجای 21 تریلیون فوت مکعب (TCF)، مخزن میلاتون (سورمه با حجم گاز درجای بیش از 24 تی سی اف)، مخزن سمند (دالان بالایی با حجم گاز درجای بیش از 75 تی.سی. اف)، با در نظر گرفتن این گاز به عنوان جانشین مناسب برای گاز طبیعی بعد از انجام آزمایش‌های لازم منطقی به نظر می‌رسد.آزمایش‌های لازم شامل اندازه‌گیری حداقل فشار امتزاج (MMP) و تعیین درصد برداشت در نمونه سنگ واقعی مخزن در شرایط فشار و درجه حرارت مخزن با نمونه سیال واقعی مخزن با اعمال مکانیزم‌های مختلف و مقایسه آنها، انجام آزمایش‌های سرچاهی، مطالعات اقتصادی و انجام پروژه‌های نمونه صنعتی (Pilot) است.

__________________

افزایش راندمان تولید مخازن هیدروکربوری

 خلاصه مقاله:

مدیریت مخزن، مشتمل بر بکار گیری دانش و فناوری موجود به منظور کنترل عملیات و برداشت حداکثر سود اقتصادی در شرایط مدیریتی مورد نظر می باشد. اهداف اصلی مدیریت مخزن شامل: 1- کاهش ریسک 2- افزایش تولید نفت و گاز 3- افزایش میزان نفت و گاز قابل استحصال 4- حداکثر رساندن میزان برداشت نهایی 5- حداقل نمودن هزینه های سرمایه ای و هزینه های عملیایتی، می باشد. اصول مدیریت مخزن بر پایه 1- حفظ انرژی مخزن 2- بکار گیری سناریو های ساده جهت تولید 3- جمع آوری اطلاعات بصورت مستمر و برنامه ریزی شده 4- بکار گیری پیوسته روش های استحصال بهینه از مخزن 5- استفاده از تیم های کاری مشتمل بر تخصص های مربوط به مهندسی نفت استوار می باشد. میزان موفقیت استراژی مدیریت مخزن ارتباط مستقیم با کمیت و کیفیت داداه های در دسترس از مخزن دارد. هدف اصلی از مدیریت مخزن فراهم نمودن شرایط به منظور حداکثر نمودن تولید اقتصادی از مخزن با کمترین ریسک ممکن می باشد، استراتژی تولید بر پایه استفاده از تمامی داده های موجود و فناوری در دسترس استوار می باشد. مدیریت مخزن تنها در شرایطی که اطلاعات کلیدی، جمع آوری و آنالیز شده باشدقابل پیاده شدن به نحو مطلوب خواهد بود. داشتن اطلاعات فنی از مهندسی نفت (خصوصیات سنگ و سیال مخزن، مکانیزم های تولید، فرایندهای رانش نفت، عملکرد چاه های افقی، پترو فیزیک، شبیه سازی مخزن و ... ) از جمله ملزومات اجرای یک مدیریت مخزن پویا و علمی می باشد. فرایند مدیریت مخزن شامل 1- تصمیم گیری صحیح در مواجه با موارد پیش بینی شده و پیش بینی نشده به منظور حداکثر نمودن دبی تولید و تولید نهایی و 2- اجرای این تصمیمات است. توانایی برای گرفتن یک تصمیم بهینه متکی بر پیش بینی دقیق و صحیح نتیجه اجرای این تصمیمات است که حالت کلی بستگی به توانایی در مدلسازی رفتارهای انتظاری از یک سیستم مخزن دارد. به طور کلی می توان گفت مدیریت مخزن تنها با داشتن یک تیم مجرب از تخصص های مختلف برای تصمیم گیری قابل اجرا می باشد که با ارائه آموزش های مستمر و برگزاری جلسات پی در پی، در بالا بردن تولید نهایی موثر خواهد بود.

افزایش برداشت نفت از مخازن فلات قاره باتزریق آب

اکونیوز: مطالعات جدید نشان می دهد که بیش از 40 درصد نفت مخازن فلات قاره در حوزه خلیج فارس را می توان به روش تزریق آب (با توجه به منابع آبی فراوان و دسترسی آسان) برداشت کرد.

به گزارش خبرگزاری اقتصادی ایران(econews.ir) در مناطق نفت خیز جنوب، در مطالعات انجام شده به وسیله دانشجویان و کارشناسان مهندسی مخازن آمده است: تزریق آب به درون مخازن موجب جا به جایی نفت خواهد شد و این جابه جایی سبب می شود تا جریان نفت از ماتریس، داخل ترک ها شده و از آنجا وارد چاه شود.

بر اساس این گزارش، سرعت بازیابی نفت از مخازن ترک دار به عوامل متعددی از جمله خواص بلوک های ماتریس، فشار مخزن، تاریخچه اشباع سیستم ترک و ویسکوزیته سیالات و سرعت تزریق بستگی دارد؛ استفاده صحیح از منابع نفتی کشور، به منظور افزایش طول عمر آنها ایجاب می کند تا مدیریت صحیحی در این باره اعمال شود.

هم اکنون تزریق گاز و تزریق آب دو روش اصلی ازدیاد برداشت از مخازن نفتی کشور است؛ اگرچه در مناطق خشکی کشور، تزریق گاز به عنوان اصلی ترین روش ازدیاد برداشت در اولویت قرار می گیرد (در برخی میدان های نفتی مناطق نفت خیز جنوب، تزریق آب همچنان ادامه دارد) اما در فلات قاره ایران به دلیل دسترسی آسان به آب، تزریق آب در اولویت قرار می گیرد؛ در همین زمینه موضوع تزریق آب در میدان های نفتی رسالت، رشادت و سلمان در حال مطالعه است.

تزریق آب به مخازن در دو حالت ( نخست برداشت اولیه و دوم پس از اتمام فشار مخزن، برای ازدیاد برداشت) اجرا می شود؛ در حالت نخست، آب به زیر لایه نفت برای تثبیت فشار مخزن تزریق می شود در حالی که در حالت دوم، آب به داخل لایه نفتی برای جابه جایی نفت مخزن تزریق می شود.

تزریق آب در حالت دوم، «سیلاب زنی» نامیده می شود که این روش برای تثبیت فشار مخزن انجام می شود؛ به دلیل امتزاج نبودن نفت و آب تزریقی، روش تزریق آب از جمله روش های امتزاج ناپذیر نامیده می شود.

به کارگیری روش هایی مناسب برای حفظ و صیانت مخزن، بالا بردن راندمان تولید و سعی بر نگه داشتن آن در حد مطلوب در طول زمان ممکن، از جمله موارد مهم و اصلی در بحث مدیریت مخازن نفتی است.

تزریق آب، تزریق گاز، تزریق متناوب آب و گاز، روش حرارتی، تزریق فوم و ژل های پلیمری، استفاده از مواد شیمیایی کاهش دهنده نیروی کشش سطحی، شش روش ازدیاد برداشت ثانویه و استفاده از روش میکروبی به عنوان هفتمین روش ازدیاد برداشت (روش ثالثیه) از مخازن نفتی مطرح است.

خصوصیات مخزن، نوع سیالات مخزن و سیال تزریقی و طرز قرار گرفتن چاه های تولیدی و تزریقی، سه عامل مهم در موفقیت روش های ازدیاد برداشت از مخازن نفتی است.