وبلاگ دانشجویان نفت 88 شیراز

مطالب وبلاگ

دانشجویان نفت 88 — Sat, 15 Jan 2631 20:09:37 GMT

با توجه به عدم وجود تمام مطالب این وبلاگ در صفحه اصلی، برای دیدن تمام مطالب موجود در این وبلاگ روی ادرس زیر کلیک کنید و یا از طریق انتخاب موضوع مطالب آن ها را مشاهده نمایید:

http://naft-eng.persianblog.ir/archive

بحث و تبادل نظر

دانشجویان نفت 88 — Sat, 15 Jan 2631 19:50:29 GMT

دانشجویان عزیز لطفا اگر مایل هستید در زمینه ای بحثی را مطرح کرده و از نظر دیگران آگاه شوید، به ایمیل ما به آدرس زیر اطلاع دهید تا زمینه همکاری با شما فراهم شود:

petroleum_88@yahoo.com

نحوه عضویت در سایت دوره

دانشجویان نفت 88 — Wed, 01 Dec 2630 20:00:26 GMT

دوستان عزیز، برای عضویت در سایت دوره(شبکه دانشگاهیان ایران) شما نیاز به دریافت ایمیل دعوت نامه دارید،لذا برای دریافت ایمیل دعوت نامه،آدرس ایمیل خود را با اسم خود در قسمت نظرات بگذارید تا برای شما دعوت نامه ارسال کنیم.

منتظر شما هستیم...

دعوت به همکاری

دانشجویان نفت 88 — Wed, 01 Dec 2630 19:55:42 GMT

وبلاگ دانشجویان نفت دانشگاه شیراز از تمام دانشجویان عزیز این دانشگاه دعوت می کند تا با ارسال مطلب خود به ایمیل زیر مطالب جالب خود را با نام خودشان، نمایش دهند:

petroleum_88@yahoo.com

نانوکاتالیست جدید برای پیل‌های سوختی

دانشجویان نفت 88 — Sat, 27 Feb 2010 14:44:46 GMT

دانشمندان فرانسوی یک نانوکاتالیست جدید پیل سوختی ساخته‌اند که از آنزیم‌های هیروژناز الهام گرفته است. اگرچه فعالیت این نانوکاتالیست همانند پلاتین نیست، اما این محققان می‌گویند که این اولین نانوکاتالیست زیست‌تقلیدکننده‌ی مفیدی است که قابلیت عمل‌کردن تحت شرایط پیل سوختی را دارد.

ساختار کاتالیست نیکل متصل به نانولوله کربنی.

به گزارش سرویس علم و فن آوری پایگاه اطلاع رسانی صبا به نقل از نانو در یک اقتصاد مبتنی بر هیدروژن، با اکسیداسیون هیدروژن ذخیره شده در پیل‌های سوختی، انرژی تولید می‌شود. برای انجام این واکنش نیاز به کاتالیست‌های مبتنی بر پلاتین است. هرچند آنزیم‌های هیدروژناز این کار را بدون نیاز به این این فلز گران‌بها انجام می‌دهند. بنابراین با تقلید از این آنزیم‌ها می‌توان کاتالیست‌های ارزان‌قیمتی برای پیل‌های سوختی ساخت.

اکنون وینسنت آرتور و همکارانش در دانشگاه ژزف ‌فوریر با ساخت یک نانوکاتالیست مبتنی بر بیس‌دی‌فوسفین نیکل، یک قدم مهم به سمت این هدف برداشته‌اند. بررسی ساختار نانوکاتالیست ساخته‌شده بوسیله این محققان نشان می‌دهد که ساختار آن بسیار مشابه با پروتئین‌های فلزی استفاده‌شده در آنزیم‌های هیدروژناز است.

در مرکز یک اتم نیکل، مانند هیدروژنازهای آهن- نیکل، با یک لیگاند دی‌فوسفین حاوی یک N-H بازی، ترکیب شده که از یک کوفاکتور در هیدروژنازهای آهن- آهن تقلید می‌کند و به کنترل حرکت پرتون هنگامی که هیدروژن تولید یا اکسید می‌شود، کمک می‌کند. این محققان کمپلکس‌های خود را به نانولوله‌های کربنی رسانا متصل کردند. این نانولوله‌ها الکترون‌ها را به یا از این سایت‌های فعال(محل اتصال کمپلکس‌ها به نانولوله‌ها) می‌رانند و وارد یک پلیمر می‌کنند. این پلیمر برای حفاظت این کاتالیست‌ها از الکترولیت‌های اسیدی می‌باشد که از زنجیره‌های پلی‌پپتیدی محافظ در آنزیم‌ها تقلید می‌کند.

نانوکاتالیست‌ تولید شده بوسیله این محققان راندمان و پایداری خوبی تحت شرایط عملیاتی پیل‌های سوختی دارد و در مقایسه با کاتالیست‌های مبتنی بر پلاتین ارزان‌قیمت است.

این محققان نتایج خود را در مجله‌ی Science منتشر کرده‌اند.

آشنایی با فعالیتهای انجمن مهندسی نفت ایران

دانشجویان نفت 88 — Sat, 30 Jan 2010 05:07:27 GMT

یکی از دستاوردهای مهم تلاش‌های چندین‌سالة خانواده مهندسی نفت در کشور، تاسیس و ثبت انجمن مهندسی نفت ایران می‌باشد. اقدامی که امید می‌رود منشا تحولات نوین و مثبت در صنعت نفت ایران گردد. متن حاضر گفتگویی با آقای دکتر علی وطنی رییس هیات مدیره انجمن مهندسی نفت ایران می‌باشد که در آن به تشریح فعالیتهای انجمن مهندسی نفت ایران پرداخته شده است:

=ضمن تشکر، لطفاً به عنوان اولین سؤال دربارة تشکیل انجمن مهندسی نفت ایران توضیحاتی ارایه فرمایید؟

¡ صنعت نفت ایران از بدو پیدایش، به لحاظ آنکه تامین‌کننده اصلی انرژی و ارز مورد نیاز کشور بوده است، همواره به طور مستقیم و غیرمستقیم با روندی روزافزون، پشتیبان توسعه کشور میباشد. بدون تردید در آینده نیز این صنعت بیش از پیش در شکل‌دهی توانمندی‌های سازندگی کشور نقش‌آفرینی فزاینده‌ای خواهد داشت. لذا به سبب چنین وابستگی عمیق و گسترده‌ای از یکسو و تجدیدناپذیری و محدودیت منابع هیدروکربوری از سوی دیگر، لازم است که کوشش‌های مجدانه و همه‌جانبه‌ای به منظور دستیابی به راهکارهای کارآمدی در زمینه بهبود وضعیت صنعت نفت صورت پذیرد.

اهمیت تحقیق و توسعه و سرمایه‌گذاری در آن، در کلیه زمینه‌های عملیاتی صنعت نفت اعم از بالادستی و پائین‌دستی، برای بدست آوردن اهداف سرنوشت‌ساز فوق‌الذکر امری کاملاً روشن است و بدون آن کشور با بحرانهای مشکل‌آفرین زودرس ناشی از کمبود ذخایر هیدورکربوری و مشکلاتی از این قبیل مواجه شد. البته کلیه پژوهشها بایستی در قالب مطالعات نظام‌دار، تعریف و تصویب‌شده و بر اجرای آنها پیگیریهای مستمر و مؤثر اعمال گردد.

در راستای کمک به رفع نیازهای فوق، انجمن مهندسی نفت ایران که یک انجمن کاملاً تخصصی است، در سال 1377 به ثبت رسید.

= در حال حاضر انجمن دارای چند عضو می‌باشد و زمینه‌های فعالیت این دانش‌پژوهان شامل چه مواردی است؟

¡ در حال حاضر انجمن مهندسی نفت ایران، بیش از هزار عضو از میان دانش‌پژوهان دانشگاهی و محققان و مهندسان صنعت نفت دارد و زمینه‌های فعالیت آنها، تخصص‌های مختلف صنایع بالادستی نفت شامل: مهندسی نفت (مهندس مخازن و حفاری)، مهندسی بهره‌برداری، مدیریت نفت، مطالعات شبیه‌سازی مخازن نفت و گاز، زمین‌شناسی، ژئوشیمی، ژئوفیزیک و مهندسی شیمی می‌باشد.

انجمن مهندسی نفت با داشتن امکانات بالقوه از نظر کادر متخصص، سخت‌افزار و نرم‌افزار، آمادگی خود را برای ارتقای سطح علمی مهندسین نفت و شناخت جایگاه و رسالت آنان به منظور کمک به تحقق اهداف کلان بخش بالادستی صنعت نفت اعلام می‌‌دارد. امیدواریم که با بهره‌گیری از توان، تخصص و تجربه این گروه، برای تحقق یافتن بخشی از اهداف کلان تحقیقات صنعت نفت کشور گام‌های اساسی برداشته شود.

=با چه دستگاهها و سازمان‌های ذیربط اجرایی ارتباط دارید و این ارتباط به چه نحوی است؟

¡انجمن مهندسی نفت ایران به طور مشخص با وزارت نفت، شرکت ملی نفت ایران و شرکتهای تحت پوشش آن، شرکت ملی گاز ایران، شرکت ملی صنایع پتروشیمی و همچنین سایر نهادهای ذی‌ربط مثل کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی ارتباط مستمر و مؤثری دارد. در این رابطه, بحث و تبادل نظر با سایر انجمن‌های علمی کشور و برگزاری نشست‌های مشترک جزو برنامه‌های انجمن مهندسی نفت کشور می‌باشد.

=درباره فعالیت‌های انجام شده توسط انجمن مهندسی نفت ایران از بدو تاسیس تاکنون و نیز فعالیتهای آینده انجمن مهندسی نفت کشور توضیح دهید؟

¡نجمن مهندسی نفت کشور، ابتدا به طور مستمر, برای ثبت رسمی خود تلاش نمود که خوشبختانه این امر تحقق پیدا کرد و انجمن مهندسی نفت ایران در لیست شرکتهای غیرتجاری به ثبت رسیده و به عنوان یک انجمن رسمی در کشور به فعالیت می‌پردازد. اقدام دیگر انجمن، موضوع جذب متخصصین از نقاط مختلف کشور در زمینه‌های تخصصی گوناگون بوده است که توانسته ‌است تعداد اعضای انجمن را از 100 نفر به بیش از 1000 نفر افزایش دهد. علاوه بر آن موفق شده است دفتری برای انجمن تاسیس نماید. ایجاد کمیسیون‌های مختلف تخصصی از دیگر فعالیت انجمن مهندسی نفت ایران می‌باشد.

خوشبختانه, یکی از اقداماتی که انجمن مهندسی نفت ایران در دستور کار خود قرار داده، راه‌اندازی مجله علمی مهندسی نفت ایران است که انتظار می‌رود شمارة اول آن به زبان فارسی, بزودی آماده شود و پس از آن به زبان انگلیسی خواهد بود. همچنین همکاریهایی در جهت راه‌اندازی دوره‌های کارشناسی ارشد مهندسی نفت در دانشکده فنی دانشگاه تهران، دانشگاه صنعتی امیرکبیر و دانشگاه صنعتی شریف تا بهحال انجام شده‌ است. از دیگر اقدامات، همکاری در برگزاری سمینارها وکنفرانس‌های مختلف علمی در دانشگاه صنعت نفت و مناطق نفت‌خیز جنوب بوده و همچنین انجمن مذاکراتی با مدیران ارشد صنعت نفت انجام داده است تا بخشی از مطالعات پژوهشی مربوط به صنایع بالادستی توسط انجمن مهندسی نفت ایران انجام شود.

انجمن در جهت گسترش دانش مهندسی نفت در کشور نیز اقدام به تالیف یا ترجمه کتابهایی در زمینه‌های مختلف مهندسی نفت کرده است.

= ارتباط انجمن مهندسی نفت ایران با دانشجویان رشته‌های بالادستی و پائین‌دستی صنعت نفت به چه نحوی است؟ آیا امکان برقراری ارتباط با این قشر در انجمن فراهم است؟

¡خوشبختانه در سال 1381, شاخه دانشجویی انجمن مهندسی نفت ایران در دانشگاه صنعت نفت تاسیس شد. دومین شعبه شاخه دانشجویی در حال شکل‌گیری در دانشگاههای صنعتی امیرکبیر یا صنعتی شریف می‌باشد و سایر دانشگاهها هم متقاضی تشکیل شعبه دانشجویی انجمن می‌باشند که امیدواریم به صورت کاملاً فراگیر درتمام دانشگاههایی که در زمینه‌های بالادستی و پائین‌دستی صنعت نفت فعال هستند، شعبه دانشجویی ایجاد شود.

نحوه ارایه خدمات به دانشجویان عزیز هم به این صورت است که در قدم اول حمایت‌های علمی و معنوی از این قشر دانشگاهی توسط انجمن انجام می‌شود و نیز انجمن در برگزاری سمینارها و کنفرانس‌های علمی دانشجویی با دانشجویان همکاری لازم را انجام میدهد. کما اینکه در سال 1381 و در اولین سمینار دانشجویی مهندسی نفت که در دانشگاه صنعت نفت انجام شد، حمایت‌های گوناگون از طرف انجمن مهندسی نفت ایران اعمال شد. امیدواریم سمینارهای دانشجویی در دانشگاههای مختلف کشور انجام شود. آمادهایم تا هرگونه حمایت معنوی و علمی و پژوهشی از این قشر دانشگاهی داشته باشیم.

= امروزه صنعت نفت ایران دچار مشکلات گوناگونی در زمینه‌های مختلف بالادستی است. بسیاری از این مشکلات شاید به عدم برنامه‌ریزی در تحقیق و پژوهش برمی‌گردد. آیا انجمن مهندسی نفت اقدام به تعریف پروژه‌های تحقیقاتی و پژوهشی برای کاستن از مشکلات موجود در بخش مزبور انجام داده است یا خیر؟

¡ برای بهبود وضعیت موجود به هر حال نیاز به انجام پژوهش‌های بنیادی، کاربردی و توسعه‌ای می‌باشد. گرچه انجمن مهندسی نفت ایران همانند سایر انجمن‌های علمی کشور دارای تشکیلات غیر دولتی است و بنابراین در امور مربوط به صنعت نفت دخالتی نمی‌‌کند، ولی توانمندی‌های بالقوه خود را شناسایی و به مسوولین مربوطه عرضه می‌کند. در زیر به بعضی از محورهای فعالیت‌های پژوهشی انجمن اشاره می شود:

1- توجه ویژه به پژوهشهای مربوط به استفاده صیانتی از مخازن

2- تحقیق درباره کاهش ضایعات هیدروکربوری در چرخه عملیاتی صنعت نفت

3- پژوهش درباره الگوی بهینه در تولید و مصرف فرآورده‌های نفتی و گازی

4- به‌کارگیری هرچه بیشتر امکانات تحقیقاتی دانشگاهها و مراکز پژوهشی در فعالیت‌های تحقیقاتی مورد نیاز صنعت نفت

5- پژوهش در جهت پاکسازی و جلوگیری از آلودگی محیط زیست ناشی از عملیات صنعت نفت

6- توجه به پژوهش‌های مربوط به بهینه‌سازی روشهای تولید، فرآوری، انتقال و توزیع فرآورده‌های نفتی و گازی

= لطفاً درباره کمیته‌های مختلف انجمن مهندسی نفت ایران و اینکه چه وظایفی را دنبال می‌کنند و هدف از تشکیل این کمیته‌ها چیست نیز توضیح فرمایید؟

¡ انجمن مهندسی نفت ایران از 7 کمیته به شرح زیر تشکیل شده است:

1- کمیته گروههای تخصصی انجمن مهندسی نفت ایران که خود شامل گروههای زیر است:

الف) گروه مهندسی مخازن نفت و گاز

از اهم فعالیت‌های این گروه می‌توان به مواردی از جمله "مطالعات جامع مخازن نفت و گاز ", مطالعات و تحقیق در زمینه تزریق آب در مخازن نفت ایران و مطالعه و تحقیق در زمینه مغزه‌ها و سیالات اشاره کرد.

ب) گروه مهندسی حفاری

اهم فعالیت‌های این گروه, تحقیق و مطالعه درباره بهبود عملیات حفاری و مهندسی حفاری (شامل گل حفاری، سیمان و غیره) میباشد.

ج) گروه زمین‌شناسی و ژئوشیمی

فعالیت‌های این گروه در محورهای زمین‌شناسی و ژئوشیمی میباشد.

2- کمیته آموزش انجمن مهندسی نفت ایران:

هدف از تشکیل کمیته آموزشی عبارت است از: ایجاد زمینه‌های مناسب برای ارتقای سطح علمی و توان فنی کشور در زمینه مهندسی نفت با بهره‌گیری از توان علمی اعضای انجمن.

3 -کمیته انتشارات انجمن مهندسی نفت ایران:

هدف از تشکیل این کمیته عبارت است:

ایجاد زمینه مناسب برای برقراری ارتباط اعضای انجمن و سایر کارشناسان صنعت نفت از طریق انتشار خبرنامه، بولتن، مقالات علمی به صورت مجله، کتاب، دیسکتهای کامپیوتری و سایر ادوات ارتباطی.

4-کمیته اطلاع‌رسانی انجمن‌ مهندسی نفت ایران:

هدف از تشکیل این کمیته عبارت است از:

فراهم‌آوردن آمار و اطلاعات از امکانات موجود بخش صنایع بالادستی نفت به منظور کمک و به‌کارگیری بهینه آمار و اطلاعات در برنامه‌ریزی‌های انجمن

5-کمیته پذیرش و روابط عمومی:

از اهداف این کمیته می‌توان به معرفی انجمن در داخل و خارج کشور و نیز جذب نیروهای متخصص و فعال اشاره کرد.

6- کمیته پژوهش انجمن مهندسی نفت ایران:

هدف از تشکیل این کمیته عبارت است از:

ایجاد زمینه مناسب برای انجام مطالعات و تحقیقات و آزمایش‌ها و پژوهش‌های علمی و حتی برای بسط و تکمیل تکنولوژی و ارتقای دانش فنی و صنعتی و بررسی اختراعات مربوط به مهندسی نفت در صنایع نفت با بهره‌گیری از توان علمی و تحقیقاتی اعضای انجمن مهندسی نفت ایران.

7- کمیته گردهمایی‌های علمی:

از اهداف مهم تشکیل این کمیته می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:

1- ایجاد تداوم ارتباط با محافل بین‌المللی در بخش بالادستی صنعت نفت

2- برگزاری گردهمایی‌های علمی و منطقه‌ای در زمینه‌های مربوط به مهندسی نفت و علوم وابسته

داستان های آموزنده

دانشجویان نفت 88 — Tue, 26 Jan 2010 13:36:12 GMT

داستان های آموزنده

همه دوستانی که با داستانهایی در رابطه با زندگی بهتر آشنا هستند شیوانا را می شناسند.شیوانا پیر معرفت شخصیتی فرضی است که زاده ذهن یکی از خلاق ترین نویسندگان حوزه موفقیت است.ما هم سعی می کنیم داستان هایی از این شخصیت نقل کنیم به امید این که بتوانیم از آنها بهره کافی ببریم.

هنر ندیدن و نشنیدن!

شیوان با شاگردانش در بازار راه می رفت.آن جا عده ای جوان را دیدند که همراه پسر کدخدا سر به سر مرد میوه فروشی می گذارند و در جلوی مردم به او دشنام می دهند.اما مرد میوه فروش چنان رفتار کرد که انگار اصلا اتفاقی نیفتاده است و چیزی نمی بیند و نمی شنود.اما ناگهان مرد میوه فروش سرش را بلند کرد و بدون این که هیچ احساس و پیامی در چهره اش ظاهر شود خشک و سرد به پسر کدخدا و جوان ها خیره شد و بعد دوباره سرش را پایین انداخت و سرگرم کار خویش شد.با کار پسر کدخدا وحشت زده بقیه رفقایش را جمع کرد و سراسیمه از مقابل مغازه میوه فروش گریخت.شاگردان شیوانا از خونسردی و آرامش میوه فروش حیرت کردند و از شیوانا دلیل صبر و شکیبایی فوق العاده او و همین طور فرار ناگهانی پسر کدخدا و دوستانش را پرسیدند.شیوانا با لبخند گفت:"بیایید از خودش بپرسیم!"سپس همرا شاگردان نزد او رفتند و شیوانا گفت:"همراهان من می خواههند بدانند دلیل این همه آرامش و سکوت و بی تفاوتی تو در چیست؟"

مرد میوه فروش که شیوانا را خوب می شناخت پاسخ داد:"می بینید که پسر کدخدا با این هاست و من روی فکر و عمل آنها هیچ نقشی ندارم و علاقه ای هم ندارم که نقشی داشته باشم.پس در این مورد کاری از دست من بر نمی آید.اما در عوض اختیار فکر و گوش ئچشم خدو را که دارم!پس به جای اعتنا به این موجودات گستاخ،چشمم را برای دیدن قیافه آنها کور و گوشم را از شنیدن صدای آنها کر می کنم.وقتی چیزی مقابل خود نمی بینم و صدای مزاحمی نمی شنوم دیگر چرا خودم را به زحمت اندازم و حرمت و ارزش اجتماعی خود را پایین بیاورم."

شاگردان شیوانا پرسیدند:"پس چرا وقتی به آنها نگاه کردی آنها ساکت شدند و گریختند؟"

مردمیوه فروش گفت:"مردم همه شاهد بودند که من به سمتی که آنها بودند خیره شدم و چیز با ارزشی ندیدم که روی من اثر گذارد.واقعا هم ندیدم!چون دیدن آنها را برای چشمانم ممنوع کرده بودم.اینکه چرا گریختند را از شیوانا بپرسید!"

و شیوانا با تبسم گفت:"هر انسانی از دیدن چشم هایی که او را نمی بینند احساس حقارت و ترس می کند و دچار سر در گمی می شود.آنها در نگاه مرد میوه فروش خود را حتی به اندازه یک ذره خاک هم ندیدند و با تمام وجود احساس کردند که در دنیای میوه فروش،بود و نبودشان یکسان است و آنها در عالم او جایی ندارند.برای همین پا پس کشیدند و گریختند.چرا که متوجه شدند اگر مرد میوه فروش همین شکل نگاه کردنش را ادامه بده،به بقیه مردم یاد می دهد که چطور آنها را مانند خود او حقیر و خوار ونادیدنی ببینند و این برای پسر کدخدا و جمع همراهش بدترین اتفاقی است که می تواند بیفتد.فراموش نکنید که این آدم ها چند دقیقه پیش با دشنام و گستاخی می خواستند آبروی میوه فروش را نزد مردم دهکده ببرند و میوه فروش با ندیدن آنها و نشنیدن صدایشان،همان بلا یعنی بی اعتبار و بی ارزش شدن را یر سر خودشان آورد.آنها از بی اعتباری فردای خودشان گریختند."

اصول زندگی کیمیاگر

دانشجویان نفت 88 — Mon, 25 Jan 2010 07:14:08 GMT

اصول زندگی

پائولو کوئیلو نویسنده صاحب نام و صاحب سبک برزیلی که برنده جایزه نوبل نیز هست،در کتاب مشهور خود ،کیمیاگر،اصولی را برای زندگی بهتر ما ارائه داده است.

شایان ذکر است که این کتاب در تمام دنیا و حتی ایران با اقبال عمومی مواجه شده است.به دوستانی که تا به حال موفق به خواندن این کتاب نشده اند،پیشنهاد می کنیم که این کتاب با ارزش را مطالعه کنند و از آن نهایت استفاده را ببرند.

اصول زندگی

1. زندگی براساس تردیدها عمل نمی کند. تردید باعث ترویج مشکل، آشفتگی و استرس می شود. تصمیم بگیر و بگذار تا زندگی براساس تو حرکت کند. به خودت اعتماد داشته باش.

2. شجاعت، توانایی و عمل؛ سه رأس مثلث زندگی هستند. برای خیلی از تصمیم گیری های زندگی شجاعت و عمل، و توانایی برای به سرانجام رساندن کارها نیاز است. سه رأس مثلث روابط موفق هم اهمیت دادن، توجه و ارتباط است. ارتباط، درهای بین ما را می گشاید؛ توجه، به ما اجازه می دهد تا تجربه کنیم و اهمیت دادن به یکدیگر، ما را متحد می سازد.

3. اگر گذر زمانی نباشد پس حقیقتی هم نخواهد بود. ما زمان را می گذرانیم تا حقیقت را بیابیم.

4. ذهن، از ناشناخته ها دوری می کند. به همین دلیل هم هست که ما به دنبال شناخت همه چیز در اطرفمان هستیم و عاقبت دانا می شویم. ابتکار، کلیدی است برای کشف تخیلات مثبت و متعالی.

5. همانطور که به دنبال خود آسمانیمان هستیم، آن را انکار می کنیم. عشق ورزی به خود، حقیقت وجودیت را آشکار میکند.

6. رها شدن به معنی تبدیل شدن به آنچه فکر می کنی باید باشی نیست. رها شدن یعنی همینک به کسی که هستی عشق بورزی.

7. فکر کن دو اتاق یکی بسیار تاریک و دیگری بسیار روشن وجود دارد. دری این دو اتاق را به هم وصل می کند. اگر در را بگشایی چه اتفاقی می افتد؟ نور اتاق تاریک را روشن می کند. فکر های روشن و درخشان کن!

8. ف.م.ن.خ – فکر منفی، نمود خارجی

9. هر چیزی از گذشته که غیرقابل حل مانده، الآن هم حل نشدنی است. زندگی در اکنون گذشته را حل خواهد کرد.

10. زندگی از درون به بیرون جریان دارد و نه بالعکس. اگر این را درک کنی، دیگر هرگز قربانی زندگی نیستی!

11. عشق جواب می دهد، ترس عکس العمل نشان می دهد. عشق متصل می کند، ترس پاره می کند. عشق متعالی می سازد، ترس خوار می کند. عشق خلق می کند، ترس نابود می کند.

12. چیزی به نام اشتباه نیست. بلکه تجربه است. چیزی به نام شکست نیست. بلکه مخالفت دیگران است. چیزی به نام پیروزی نیست. بلکه موافقت دیگران است. اجازه بده تا زندگی از تو جاری بشود.

13. درگیر پیراستن زندگیت نشو. اجازه بده زندگی تو را تغییر بدهد. پیرایش، یک روکش خارجی ظاهری است. تغییر، دگرگونی درونی آگاهانه است.

14. درد، مقیاسی برای سنجش تحملت در برابر تغییر است.

15. تصمیم بگیر که نقش تو در زندگی چیست. آیا می خواهی تنها، تماشاگر نمایش زندگی باشی یا بازیگر صحنه زندگی؟

16. با گوشهایت گوش می دهی اما با ذهنت می شنوی. با چشم هایت نگاه می کنی اما با قلبت می بینی.

17. ذهنت در لحظه نمی تواند زندگی کند. نمی توانی در لحظه فکر کنی، فقط از طریق آن می توانی تصمیم بگیری. یعنی اینکه ذهنت نمی تواند تو را آزاد کند. تنها آگاهی تو می تواند از اکنون آگاه باشد! آزادی واقعی یعنی آگاهی واقعی!

18. هر کدام از ما در دنیای خودش زندگی می کند –دنیایی که ما خودمان می سازیمش و به گونه ای خلق شده است که از عقاید و وجودمان ما محافظت کند. افکار ما وجود ما هستند. پس افکارت را مشاهده کن، بر موهبت هایی که داری تمرکز کن و اعتماد داشته باش. این چگونگی عضو بودن در زندگی است!

19. تمرین کن تا هر آنچه را که اطرافت هست، نمودی خارجی از خودت ببینی. از این طریق خیال باطل جدایی از دیگر انسانها و دیگر چیزها را در هم می شکنی.

20. ذهنت الآن فرق آنچه را که می خواهی و آنچه را که نمی خواهی نمی داند. تنها چیزی را می داند که روی آن تمرکز می کنی. خیلی از مردم روی آنچه که ندارند متمرکز می شوند، روی ناتوانی هایشان و بیماری هایشان.

21. اگر روی آنچه که داری تمرکز کنی، آن چیز افزایش می یابد. و اگر روی آنچه که نداری متمرکز شوی، آن چیز را حتی به مراتب کمتر در زندگیت خواهی یافت. اگر روی توانایی هایتان متمرکز شوید، آنها رشد می کنند. اگر روی سلامتی تان تمرکز کنید، رو به بهبودی می گذارد. (شکر نعمت نعمتت افزون کند، کفر نعمت از کفت بیرون کند!)

22. ذهن شما فرق بین یک واقعیت ذهنی و یک واقعیت در حال اتفاق و فیزیکی را نمی داند. چرا؟ چون اصلاً فرقی نیست!

23. تنها زمانی مشکل داری که باور کنی واقعاً مشکل داری!

24. این اصول را در زندگیت وارد کن تا واقعیت را تمرین کنی. واقعیت را تمرین کن تا زمانی که بر خیالات باطل فائق بیایی. و آزاد نبودن تو در اکنون تنها یک خیال باطل است!

منبع: سایت spiritual.com.au

مدیریت علمی مخازن، اولویت بالادستی صنعت نفت کشور

دانشجویان نفت 88 — Mon, 25 Jan 2010 06:41:15 GMT

مدیریت علمی مخازن، اولویت بالادستی صنعت نفت کشور (گفتگو با دکتر حقیقی)

هدف نهایی از توسعة مخازن هیدروکربوری، افزایش ضریب برداشت نفت و گاز از مخازن مذکور می‌باشد و لازمة افزایش و بالابردن ضریب برداشت، به‌کارگیری اصول صحیح مهندسی مخزن و اعمال مدیریت نوین مخزن می‌باشد. از طرفی، ضریب برداشت در مخازن ایران در مقایسه با سایر کشورهای تولید‌کنندة نفت، پایین می‌باشد. برای بررسی دلایل این موضوع، گروه نفت و گاز شبکه قصد دارد تا چرای آن را از اساتید دانشگاه و متخصصان صنعت جویا شود. مطلب حاضر، حاصل گفتگو با دکتر حقیقی استادیار دانشکدة فنی دانشگاه تهران و مدرس دروس مهندسی مخازن می‌باشد. وی معتقد است که در ایران نه مهندسی نوین مخزن داریم و نه مدیریت نوین مخزن. نظرات ایشان را مطالعه ‌می‌کنیم:

=ضمن تشکر از جنابعالی برای شرکت در این گفتگو، به‌عنوان مقدمة بحث، مختصری از زمینه‌های فعالیت خود را بیان فرمایید؟

¡اینجانب استادیار دانشکدة فنی دانشگاه تهران و مدرس دروس مهندسی مخازن هیدروکربوری در این دانشکده هستم. با دانشگاه صنعت نفت و وزارت نفت به عنوان مجری طرح اعزام دانشجو به خارج از کشور همکاری کرده‌ام و هم‌اکنون به‌عنوان استاد مشاور در زمینة پایان‌نامه‌های دانشجویان دورة دکترا فعالیت می‌کنم. از آنجا که شرکت ملی نفت هیچ نرم‌افزار مخصوص به خود را ندارد، با این شرکت پروژه‌ای داریم تا این نرم‌افزارها را تولید کند. این پروژه، قراردادی چند ساله است که فعلاً فاز اول آن را شروع کرده‌ایم. البته تولید نرم‌افزار، پروژه‌ای است که حمایت همه‌جانبه‌ای را می‌طلبد و با سرمایة محدود فعلی نمی‌توان به نتایج قابل‌توجهی دست یافت، اما امیدوارم که شرکت نفت حمایت لازم را از آن به عمل آورد.

فعالیت پژوهشی ما در دانشگاه تهران نیز به تزریق گاز به روش امتزاجی و غیرامتزاجی در مخازن ایران مربوط می‌شود. از آنجا که ما در کشور منابع گاز زیادی داریم و روش تزریق گاز بهتر از سایر روش‌ها برای ازدیاد برداشت جواب داده است، می‌توانیم از این روش برای افزایش بازیافت در مخازن نفتی استفاده کنیم.

=لطفاً تعریفی از مدیریت مخازن و مهندسی مخازن ارائه کنید. به نظر شما، این دو مقوله چه ارتباطی با هم دارند؟

¡البته در این خصوص تعاریف نظری که همه در مورد آن متفق‌القول باشند، وجود ندارد، ولی آن چیزی را که به صورت عرف به عنوان مهندسی مخازن و مدیریت مخازن می‌دانیم، به این ترتیب است که مهندسی مخازن به آن دسته از تکنولوژی‌ها و تکنیک‌هایی مربوط می‌شود که بتواند ضریب برداشت نفت از مخازن هیدروکربوری را حداکثر نماید. این موضوع، طیف وسیعی از فعالیت‌ها، از جمله توصیف درست و شناخت دقیق مخزن و آگاهی به تکنیک‌های مهم و مختلف بهره‌برداری را در برمی‌گیرد. البته مدیریت مخزن و مهندسی مخزن خیلی به هم نزدیک هستند و این نزدیکی به‌خاطر این است که تکنیک‌ها، به‌خودی خود مهندسی هستند، ولی به‌کارگیری درست این تکنیک‌ها، مدیریت مخزن می‌باشد. بنابراین، آنچه در دنیا به عنوان مدیریت مخزن مطرح هست، به‌کارگیری صحیح تکنیک‌های مهندسی مخزن برای بالابردن ضریب بازیافت نفت می‌باشد.

=جایگاه و اهمیت مدیریت علمی مخازن را در کشور، به عنوان یکی از کشورهای غنی نفت و گاز، در چه سطحی می‌بینید و آیا در کشور، واقعاً مدیریت صحیح در مخازن هیدروکربوری اعمال می‌شود؟

¡با توجه به تعریفی که از مهندسی و مدیریت مخازن ارایه شد، حالا به طور مشخص می‌خواهیم ببینیم که آیا ما صاحب این تکنیک‌ها هستیم و اگر هستیم، آیا همة اینها را در مخازن کشور اعمال می‌کنیم یا نه؟

بنده اشاره کردم هدف نهایی مهندسی و مدیریت مخازن، رسیدن به حداکثر ضریب برداشت نفت می‌باشد. از آنجایی که ما ضریب برداشت پائین‌تری نسبت به کشورهای تولید‌کننده دیگر داریم و ضریب برداشت متوسط مخازن ما رقمی کمتر از 20 درصد است، بنابراین خود همین موضوع ما را به این نتیجه می‌رساند که ما تکنیک‌های مهندسی مخازن را که جدیداً و در ربع قرن گذشته به‌وجود آمده‌اند به‌کار نگرفته‌ایم؛ یا اگر هم آن را به‌صورت ناقصی به‌کار گرفته‌ایم، در یک قالب همه‌جانبه و مدیریتی اعمال نکرده‌ایم. بنابراین می‌شود گفت که ما نه مدیریت مخازن نوین و مدونی داریم و نه مهندسی مخازن صحیحی.

نکتة دیگر آن است که هم مهندسی مخازن و هم مدیریت مخازن، در درجة اول احتیاج به سرمایه ندارند، بلکه حرف اول را در این موضوع نیروی انسانی متخصص می‌زند و همة متخصصان هم متفق‌القول هستند که ما در بخش نیروی انسانی بسیار ضعیف هستیم، زیرا بسیاری از نیروها به‌دلایل مختلفی از این صنعت رفته‌اند. نیروهای جدید هم به اندازة خیلی کمی در این صنعت تزریق شده‌اند. ما هماکنون در بخش بالادستی نفت و گاز با بحران نیروی انسانی مواجه هستیم. طبیعتاً وقتی شما بحران نیروی انسانی دارید، اصلاً بحث مهندسی و مدیریت مخازن بی‌معنا خواهد بود؛ به‌خاطر اینکه ما حداقل‌هایی را که باید برای تولید مخازن هیدروکربوری داشته باشیم، در بخش مهندسی مخزن، مهندسی بهره‌برداری و مهندسی حفاری نداریم.

البته این تنها دلیل نیست، ما در ادارة مخازن نفت خود نیز دارای مشکلات ساختاری هستیم. مشکلات ساختاری، یعنی اینکه در قانون اساسی ذکر شده که منابع نفت و گاز متعلق به همة مردم است و نمی‌تواند خصوصی باشد. شرکت ملی نفت ایران، اجباراً ادارة این مخازن را به عهده دارد و به نظر من، دولت توان این کار را ندارد. این مسئله ثابت شده است که دولت‌ها، همیشه در مدیریت ناموفق هستند. زیرا کارکنان دولت انگیزة کافی برای کارکردن ندارند و این یک مشکل اساسی است که ما در بخش نفت و گاز نیز با آن مواجهیم. ممکن است ما در بخش پتروشیمی و یا ساخت پالایشگاه چنین مشکلی نداشته باشیم و بتوانیم آنها را به بخش خصوصی واگذار کنیم. ولی در مورد نفت و گاز این‌طور نیست. در اینجا باید گفت، پیشرفت تکنولوژی‌ در بخش نفت و گاز، نتیجة عملکرد دولت‌ها نبوده، بلکه حاصل کار شرکت‌های نفتی به خصوص در کشورهای غربی بوده ‌است. این شرکت‌ها هم مرتباً بزرگ شده و به غول‌های بزرگ نفتی تبدیل شده‌اند.

در واقع، اگر بخواهیم مدیریت نوین و مهندسی مخازن نوین را اعمال کنیم، بنده عقیده دارم, اجرای طرحهایی نظیر بیعمتقابل میتواند برای ما تکنولوژی به ارمغان بیاورد. ما در طول 24 سال گذشته از تکنولوژی‌های جدید مهندسی مخازن به‌دور بوده‌ایم. در حالی‌که در بخش‌های دیگر این فاصله به این حد نبوده است. به‌خاطر اینکه در بخش‌های دیگر ما در این حد بسته عمل نکرده‌ایم. واقعیت این است که اگر بخواهیم از نظر تکنولوژی بحث کنیم، تکنولوژی‌های مهندسی مخازن در اختیار شرکت‌هایی نظیر شل، بی‌پی، تکزاکو و سایر غول‌های بزرگ نفتی آمریکایی و انگلیسی می‌باشد. در واقع این شرکتها تمام منابع نفت دنیا را مدیریت می‌کنند و ما به نحوی باید با آنها در ارتباط باشیم و اگر بخواهیم خود را منزوی کنیم، در واقع منابع زیرزمینی خود را به هدر داده‌ایم چرا که اگر ما نتوانیم این منابع را به موقع و با اعمال مدیریت صحیح برداشت کنیم برای همیشه از بین خواهند رفت.

=اشاره کردید که طرح‌های بیع متقابل روش مناسبی برای انتقال تکنولوژی می‌باشند. انتقال تکنولوژی در این طرح‌ها به چه نحوی می‌باشد. آیا صرفاً خرید تکنولوژی است یا تلفیقی از خرید تکنولوژی و آموزش نیروی انسانی می‌باشد؟

¡تا جایی که من اطلاع دارم در این قراردادها، شرکت‌های طرف قرارداد با شرکت نفت، موظف هستند تا ضریب برداشت از مخازن را افزایش ‌دهند. تامین سرمایة توسعة مخازن نیز با شرکت‌های مذکور بوده و این سرمایه از محل فروش تولیدات همان میدان بازپرداخت می‌شود. این شرکت‌ها، تکنولوژی جدید را در مخزن و در حضور مهندسان ما اعمال می‌نمایند که کار بسیار مفیدی میتواند ‌باشد. بعد از توسعة مخزن, در جهت بهره‌برداری از آن، شرکت‌های طرف قرارداد، تعدادی از افراد را آموزش می‌دهند تا مهندسان ایرانی بتوانند از مخزن بهره‌برداری نمایند.

البته شاید اصلاً هدف از بیع متقابل، انتقال تکنولوژی نبوده و هدف اصلی تامین سرمایه برای توسعة مخازن بوده و سعی کرده‌ایم بدین‌وسیله, سرمایه‌گذاری خارجی را جلب نماییم. ولی همین که شرکت‌های خارجی در مخازن ما سرمایه‌گذاری می‌کنند، طبیعتاً این تکنولوژی نیز تا حدودی منتقل می‌شود. همانطور که در زمان کنسرسیوم، تکنولوژی تا حدودی منتقل می‌شد و اکنون در واقع هر چه میدانیم از آن زمان است.

=عده‌ای بر این باورند که ما به لحاظ نیروی انسانی و تکنولوژی مشکلی نداریم، بلکه مشکل ما، نبود فرهنگ صحیح استفاده از این توانمندی‌ها است و معتقدند که برای تسریع در روند فعالیت‌ها، لزوم ایجاد یک بانک اطلاعاتی در زمینة مخازن کشور امری اجتناب‌ناپذیر است. نظر شما در این مورد چیست؟

¡بنده در اول صحبت‌هایم هم اشاره کردهام که اگر قرار است تا خود دولت همة کارها را انجام دهد؛ به نظر من، موفق نخواهد شد. به‌خاطر اینکه دولت محدودیت‌های خاصی دارد. مثلاً دولت نمی‌تواند بین کارمندانش تفاوت پرداخت قائل شود. وقتی مهندسان ما حقوق و دستمزد پائینی داشته باشند، دیگر میل نخواهند داشت که سر چاه کار کنند و سراغ شرکت‌های دیگر و کشورهای دیگر خواهند رفت. ولی در بخش خصوصی، هیچ حد و مرز و قانونی وجود ندارد و هر کس به اندازة توان و کارش از سیستم پرداخت مشخصی برخوردار است. بنابراین یکی از مشکلات، سیستم پرداخت می‌باشد.

مشکل دیگر، خود سیستم است. کارکردن در دستگاه دولتی و بوروکراسی موجود در آن، این اجازه را نمی‌دهد تا بتوان یک مدیریت نوین را اعمال کرد و این سیستم، یک سیستم ناکارا است. چرا بانک اطلاعاتی تا به حال درست نشده است؟ به‌خاطر اینکه هیچ مدیریتی روی این مساله اعمال نشده و اصلاً اطلاعات مخازن که میلیون‌ها دلار ارزش دارد، پراکنده بوده و هر کارشناس شرکت نفت برای خودش یک سری اطلاعات دارد؛ زیرا داشتن اطلاعات، یعنی داشتن قدرت و اینها همه به دولتی‌بودن کار برمی‌گردد.

سیستم، یعنی مجموعة ارتباطات و تعاریف کاری برای هر کس و در یک سیستم همه باید مسئولانه عمل کنند تا کار به نحو احسن انجام شود. در یک سیستم باید به انگیزه افراد یا همان پرداخت‌ها، آموزش حین خدمت توجه شود و هر کس با توجه به توانایی و معلومات خود در جایگاه خاص خود قرار گیرد. در سیستم‌های دولتی خیلی از کارها جنبه سیاسی دارد و توجهی به ویژگی‌ها و لیاقت‌های فرد نمی‌شود. در بخش خصوصی اگر شخصی توان انجام کار داشته باشد به او حقوق می‌دهند و در صورت ناتوانی انجام کار, کنار گذاشته می‌شود. اما در شرکت‌های دولتی، شخصی با ارتباط، حتی اگر کار هم نداند، مدیر کل می‌شود و دیگری علیرغم لیاقتش اخراج می‌گردد. چون سیستم نمی‌تواند او را نگه دارد. دولت، سیاسی است و سیاسی هم برخورد می‌کند. در همة کشورها، فساد در سیستم‌های دولتی وجود دارد و مختص اینجا نیست. این فساد در غرب کمتر است، چون سیستم خصوصی است و از راز موفقیتشان هم می‌توان فهمید زیرا سیستم موفق‌تر است. البته در بخش خصوصی انگیزه فقط سود است و خدمت به ملت حرف است و نباید هم باشد چون یک بنگاه اقتصادی هدفش سود است. در شرکت‌های دولتی این توانایی وجود ندارد که حداکثر سود را داشته باشد چون در این شرکت‌ها حیف و میل زیاد می‌شود و بیشتر به دنبال کارهای سیاسی‌اند. مثلاً می‌خواهند اشتغال ایجاد کنند تا صدای مردم بخوابد و پارامترهای دیگری که حتی منجر به ضرر می‌شود.

=به‌نظر شما، آیا بخش خصوصی در کشور ما توان تصدی‌گری در صنعت نفت و گاز را دارد؟ عده‌ای معتقدند در غرب خصوصی‌سازی با توجه به توان بالای بخش خصوصی صورت می‌گیرد، در حالی‌که این توانایی در کشور ما وجود ندارد؟

¡درست است؛ بخش خصوصی ما این توان را ندارد؛ ولی مساله‌ اینست که آیا می‌خواهیم بخش خصوصی را تقویت کنیم یا نه؟ این درست است که یک شبه نمی‌توان بخش خصوصی ایجاد کرد و باید این کار به‌تدریج صورت گیرد. ولی متاسفانه این اراده هنوز وجود ندارد و اگر شرکت‌هایی هم به نام بخش خصوصی ایجاد می‌گردند، در واقع دولتی هستند و با منابع دولت کار می‌کنند. حال اگر بخش خصوصی واقعی هم وارد میدان شود از آن حمایت نمی‌شود و شرکت‌های خصوصی که دولت ایجاد کرده، شانس بیشتری برای موفقیت دارند و وقتی این شرکت‌ها بزرگ شوند، دولت دیگری به‌وجود می‌آید. چون مدیران آنها مدیران دولتی هستند. بنابراین اراده جدی برای حمایت و تقویت بخش خصوصی وجود ندارد.

=پس خصوصی‌سازی از نظر شما نیز یک فرایند درازمدت و زمانبر است، در حالیکه ما محدودیت زمانی زیادی داریم. در کنار این فرایند، چه راهکارهای کوتاه‌مدتی برای اعمال صحیح مدیریت و مهندسی مخازن برای افزایش بهره‌وری از مخازن نفت و گاز پیشنهاد می‌کنید؟

¡همین کارهایی که در شرکت نفت انجام می‌شود تا حدودی قابل قبول است. یعنی اگر شرکت نفت نتوانسته بخش خصوصی واقعی به‌وجود آورد، حداقل سیستم‌هایی به‌وجود آورده که بینابین باشند، مثلاً همین شرکت‌های اویک یا پتروایران که به شکل خصوصی با استفاده از منابع دولتی کار می‌کنند.

همچنین طرح‌های ضربتی تامین نیروی انسانی می‌تواند تا حدودی از فقر نیروی انسانی متخصص بکاهد و حداقل‌هایی را تامین نماید و این سیاست‌ها تا حدودی موفق بوده‌اند.

طرح‌های بیع متقابل هم می‌توانند به‌عنوان طرح‌های مسکن و میانبر عمل کنند تا از طریق آن یک سری تکنولوژی‌های جدید و آموزش‌های لازم نصیب ما گردد.

تشویق دانشجویان ممتاز به تحصیل در رشتة مهندسی نفت نیز می‌تواند نتیجة مثبتی به همراه داشته باشد ولی اینها ایده‌ال نیستند.

تحلیل وضعیت مطالعات مخازن نفت وگاز

دانشجویان نفت 88 — Mon, 25 Jan 2010 06:37:23 GMT

تحلیل وضعیت مطالعات مخازن نفت و گاز کشور (گفتگو با مهندس آل‌آقا)

بی‌شک هیچ مطالعهای از مخازن نفت و گاز بی اشکال نیست زیرا ماهیت مخزن نفت بسیار پیچیده است. مهندس علی اکبر وحیدی آلآقا، مدیر مهندسی نفت شرکت مهندسی و توسعه شرکت ملی نفت در زمینة فعالیت‌های مطالعات مخازن نفت کشور، به ریشهیابی مشکلات میپردازد که در این گفتگو به آن اشاره میشود

با تشکر از حضور شما در این گفتگو, لطفاً بفرمایید مطالعات مخازن در کشور ما از چه ابعادی قابل توجه است؟

¡ مخازن نفتی ماهیت بسیار پیچیده‌ای دارد و دامنة فعالیت مطالعات بر روی مخازن نفت بسیار گسترده است. اگر بخواهیم مخزن نفت را در ذهن مجسم بسازیم، مخزن نفت مانند توده‌ای اسفنجی متراکم و نامتجانس و پر از مایعات است که بین مایعات نیز ارتباط وجود دارد. ما در شناخت این توده تنها قادر به شناسایی نقطه‌هایی بسیار کوچک از آن میباشیم. تصور نمایید از سطح زمین به مقیاس بسیار کوچک ماهیت مخزنی بسیار وسیع که در دل زمین قرار دارد را شناسایی نمایید. پس با توجه به این شرایط, مطالعات مخزن محدود به نمونه‌های اندازه‌گیری شده و اطلاعات حاصل از مخزن می‌شود. در هر حال باید تشخیص داد که مطالعة مخزن مهمترین اصل بوده و باید زیربنای تصمیمات قرار گیرد.

فناوری مطالعة مخازن در چند زمان انجام می‌شود که هر یک دارای تفاوت‌هایی با یکدیگر می‌باشند: مرحلة اول, در ابتدای عمر مخزن یعنی از زمان فعالیت‌های اکتشافی بر روی مخزن شروع می‌شود. در این مرحله، مطالعات محدود است و ما تنها مشخصاتی از مخزن را اندازه می‌گیریم. به‌طور مثال با اندازه‌گیری رسانایی لایه، میزان آب و نمک را شناسایی می‌کنیم و یا با اندازه‌گیری‌های بر روی مغزه‌ها تخلخل و تراوایی و اشباع‌ها را بررسی می‌کنیم.

در این مرحله معمولاً روشهای اندازهگیری، روش‌های حجمی است که در آن، حجم سنگ و میزان تخلخل، اشباع نسبت به آب، حجم در جای نفت، تخمینی از نفت قابل استحصال و امثالهم را محاسبه می‌کنیم.

مرحله دوم، مطالعة قسمت تولید می‌باشد، یعنی بعد از تولید، فشار مخزن و دیگر پارامترها را اندازه می‌گیریم که البته در این مرحله، تفاوت‌هایی را با مرحله اول شاهد هستیم. در مرحلة مطالعات مخزن بعد از تولید، مدلی ریاضی بر اساس اطلاعات به‌دست آمده طراحی می‌کنیم و فشار و دیگر پارامترهای محاسبه شده را در زمان مشخص با فشار و پارامترهای واقعی مقایسه می‌کنیم. اگر مدل موفق به تطبیق تاریخچة واقعی شد، مدل طراحی شده, مدل مطلوبی است و از آن پس به بعد، مدل مذکور برای پیش‌بینی فعالیت مخزن در نظر گرفته می‌شود. البته با افزایش اطلاعات مدل مرتباً مورد بررسی قرار می‌گیرد. باید اشاره نمود که هیچ مدلی در دنیا وجود ندارد که کاملاً آینده را پیش‌بینی نماید. موقعی می‌توانید با قطعیت اعلام نمایید که شناخت از مخزن به‌طور کامل انجام شده و عمر مخزن به پایان رسیده باشد.

در نتیجه، هیچ فرد یا گروهی نمی‌تواند بگوید که آنچه را ما در مورد مخازن می‌دانیم و پیش‌بینی می‌کنیم بدون خطا و تماماً براساس واقعیت است.

مدل‌های مربوط به مخازن با پیشرفت مدل‌های نرم‌افزاری و همچنین افزایش اطلاعات بدست آمده از مخزن در طول زمان صحت بیشتری پیدا می‌نمایند و ضریب اطمینان بالا می‌رود.

به طور مثال, هنگامی که فشار مخزن بالاتر از فشار اشباع باشد، گاز بطور آزاد در مخزن ایجاد نمی‌شود. در نتیجه مخزن در طی این مدت به یک گونه عمل می‌کند و در زمانی دیگر به شکل دیگری رفتار می‌کند.

ما در زمینه علم و صنعت مخزن مشکلی نداریم. بهترین و باهوش‌ترین مهندسان را دارا هستیم در زمینه دستیابی به مدل‌های نرم‌افزاری شبیهسازی مخازن نیز مشکل نداریم. ولی مشکل اصلی ما در انجام مطالعه و حفظ این مطالعه می‌باشد که این موضوع نیازمند به داشتن یک فرهنگ فنی و یک سیستم پویا و پیگیر می‌باشد. یعنی باید بانک اطلاعات در مورد میادین مورد مطالعه تشکیل شود که اطلاعات بطور کامل در آن نگهداری و به‌روز شود تا از دوباره‌کاری جمع‌آوری اطلاعات در مورد مطالعة مخازن جلوگیری شود.

به عنوان مثال, ما بعضی از میادین را مطالعه کرده‌ایم ولی بعداً اطلاعات آن را برای مطالعه بعدی همین میدان در اختیار نداشتیم و مجبور شدیم برای بدست آوردن برخی اطلاعات از ابتدای کار شروع نماییم.

=در صحبت خود به این موضوع اشاره نمودید که مدل‌های شبیه‌سازی دارای درصدی خطا می‌باشند. درصد خطا عموماً در این مدل‌ها تا چه اندازه است و آیا این درصد خطا مشکلی را ایجاد نمی‌کند؟

¡ خطای مدل‌سازی در اثر دو عامل است:

اول، خطای اطلاعاتی و خطا در زمینه برآورد و تهیه داده‌های مورد نیاز برای ورود به سیستم

دوم، خطای خود سیستم یا در حقیقت عدم وجود بخش‌های لازم در مدل

هر چه نمونة اطلاعات بدست آمده از مخزن نسبت به تعداد کل اطلاعات مورد نیاز کمتر باشد, درصد خطا بالا می‌رود. درصد خطا روی هر مخزن فرق می‌نماید. بطور مثال در‌صد خطای یک مدل روی مخازن ماسه‌ای به یک میزان است و روی مخازن دیگر درصد خطای دیگری دارد. بجز در مساله بکارگیری روش‌های ازدیاد برداشت و یا هنگامیکه یک مدل مشخصاً مکانیزم خاص و ذیربطی را شامل نباشد, ما هیچ‌گاه نمی‌توانیم بگوییم مدلی غلط است. در این صورت باید بگوییم در مقایسه با کدام مدل؟ این امر در مواقعی که کلیة مدل‌ها فاقد مکانیزم مورد نظر باشند نیز صدق می‌کند.

دو مدل را با هم می‌شود مقایسه کرد ولی در مورد استفادهکردن یک مدل به استثناء موارد فوق، به تنهایی نمی‌توان اظهارنظر کرد. من هیچ وقت عقیده ندارم که مطالعات مخازن ما کامل‌ترین مطالعات مخازن است ولی آیا چون ضریب اطمینانمان 100 نیست (حتی شاید 90 هم نیست) باید مدل‌های شبیه‌سازی را بکار نبرد تا ضریب اطمینان این مدل بالا برود؟

اگر با این گونه نگرش جلو برویم, هیچگاه کاری از پیش نمی‌رود. به عقیده من ما باید براساس همین مدل‌ها کار را شروع نماییم. ولی کلیه چاره‌اندیشی‌ها برای عکس‌العمل مناسب به محض تشخیص صحت اطلاعات بدست آمده یا مفروضات را مشخص کنیم. بلاشک هیچ مدلی تنها برای یک مخزن خاص طراحی نشده است.

مدلهای مذکور بطور عمده برای مخازن غیر از اکثر مخازن (کربناتی شکافدار) طراحی شدهاند. ما باید تمام سعی خود را بکار ببریم تا این مدل‌ها را تعدیل نماییم و با شرایط موجود تطبیق بدهیم ولی این موضوع دلیل نمی‌شود مدل‌ها را کنار بگذاریم و از آنها استفاده نکنیم.

=آیا در زمینه تامین نیروی انسانی متخصص و یا نرم افزارهای مرتبط با شناخت مخازن مشکل خاصی در کشور وجود ندارد؟

¡ بطور کلی باید گفت مشکل اصلی در کشور ما، فقدان علم نیست بلکه عدم آشنایی با تکنولوژی مورد نیاز برای انجام کارها است. تکنولوژی کاربرد دانش است. در خیلی مسائل, ما به دنیای تئوریک دست یافته‌ایم ولی این تئوری تبدیل به فن نشده است. از لحاظ نرم‌افزار (علم)، سخت‌افزار (وسایل و ابزار) و مغزافزار (نیروی انسان) هیچ مشکلی نداریم بلکه متاسفانه هنوز فرهنگ کاربرد و استفاده از این علوم و توانمندی‌ها را کسب نکرده‌ایم. در کشور ما در بحث تکنولوژی به جای فنی کارکردن, به دنبال علم و تئوری تکنولوژی می‌رویم که جواب نمی‌دهد.

از طرف دیگر, کاربرد تکنولوژی, خود نیازمند زیربنا و زیرساخت‌هایی است. ما سیستمی که تکنولوژی و کاربرد علم در آن رشد یابد, نداریم. تا زمانی که امکانات و زیرساختمانها فراهم نشود، فرهنگ کاربرد علم در کشور جا نمی‌افتد.

=اولویت‌های توسعه مخازن نفت و گاز در کشور با توجه به محدودیتهای مالی و سایر شرایط چگونه باید تعیین شوند؟

¡ در ابتدا سیاست کلان مبتنی بر نیاز یا عدم نیاز به توسعه میادین نفت و گاز، خط مشی‌ها، حاکمیت و ارزش‌ها, توسط سیاستگزاران کلان کشور تعیین می‌شود. پس از تعیین سیاست, بررسی امکانات و تعیین اقتصادی‌ترین روش آغاز می‌شود.

اولویت نخست, حفظ روند کنونی تولید است. همانطور که مستحضر هستید, مخزن پس از اینکه مدتی مورد بهره‌برداری قرار گرفت, دچار افت تولید می‌شود. لذا منظور از توسعه در اینجا ایجاد امکان تولید بیشتر است. افزایش تولید به سه طریق توسعه اولیه میادین کشف شده، توسعه بیشتر میادین موجود از طریق روش‌های ازدیاد برداشت و توسعه میادین توسعه نیافته مشترک یا مستقل انجام می‌شود.

در همة موارد فوق, بحث صیانت از مخازن در راس کار قرار دارد.

توسعه میادین مشترک از اولویت عمده‌ای برخوردار است. در این نوع میادین اگر برداشت از منابع آغاز نشود، طرف مقابل استفاده می‌کند و منبع از بین می‌رود.

در بسیاری از میادین مشترک, حتی اگر تولید اقتصادی نباشد, به دلیل مطرح بودن حق حاکمیت، سرمایهگذاری در آن میادین باید انجام شود. لذا مسئله حاکمیت ملی از ارزش بالایی برخوردار است.

در مورد طرح توسعه میادین مستقل، صرفه اقتصادی از اهمیت بالایی برخوردار است. به طوری که هدف توسعه این میادین تولید نفت و گاز نیست بلکه کسب درآمد است. لذا باید فرآیند کلی تولید از ابتدا تا تحویل به مراکز پخش و لحاظ نمودن ارزش واقعی در محاسبات (نه ارزش اسمی) انجام شود. به طورکلی در ارزیابی اقتصادی باید ارزش نفت نیز لحاظ شود و همچنین باید مشخص کرد که با عقب افتادن اجرای پروژه چه میزان درآمد از بین می‌رود. البته این امر منوط به پیش‌بینی قیمت است که آنهم بسیار حساس و در مواقعی مشکل‌زا می‌باشد. اما در کل می‌توان گفت که شاید هیچگاه تمامی اطلاعات و پیش‌بینی‌های لازمه را درحد صددرصد نداشته باشیم ولی اگر بخواهیم حرکت کنیم، باید مورد اتکاترین اعداد و ارقام را منظور کرده و ضریب ایمنی لازم را در نظر بگیریم. در کنار آن نیز کاملاً بررسی و مشخص نماییم که حساسیت مطالعات ما به پارامترهای مختلف در چه حد بوده است و عواقب هر یک چیست.